Araştırma geliştirme ve tasarım faaliyetlerini desteklemek gayesiyle 5746 Sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun ile 4691 Sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu uyarınca bu alanda istihdam edilen işçinin fiyatlarından gelir vergisi alınmıyor.

Teknokentlerde çalışanlar 4691 Sayılı Kanun’a, teknokent dışındakiler ise 5746 Sayılı Kanun’a tabi bulunuyor. Her iki kanun kapsamında da çalışanların fiyatlarından gelir vergisi ve damga vergisi alınmıyor. Lakin, iki kanun ortasındaki fark hasebiyle tıpkı net fiyatla çalışmalarına karşın 5746 Sayılı Kanun’a tabi çalışanların toplumsal güvenlik primleri gelir vergisi ve damga vergisi dahil edilerek yatırılırken, 4691 Sayılı Kanun’a tabi çalışanların primleri gelir vergisi ve damga vergisi hariç fiyat üzerinden hesaplanıyordu.

Bu durum, 4691 Sayılı Kanun’a tabi çalışanların ileride daha düşük emekli aylığı almasına yol açıyordu.

TEKNOKENT ÇALIŞANLARININ EMEKLİ AYLIKLARI ARTACAK

3 Şubat 2021 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan 7263 Sayılı torba kanunda bu hususta değişiklik yapıldı. Buna nazaran, teknokent çalışanlarının toplumsal güvenlik primine temel çıkarlarına, hesaplanacak gelir vergisi ve damga vergisi de dahil edilecek. Böylelikle, teknokent çalışanlarının net fiyatları değişmediği halde prime temel yararları ve Toplumsal Güvenlik Kurumu’na (SGK) ödenen sigorta primleri artacak.

Emekli aylıkları, prime temel çıkar (PEK) üzerinden bağlanıyor. PEK fiyatının yüksek olması, emekli aylığının da yükselmesini sağlıyor.

Değişikliğin ne manaya geldiğini, eski ve yeni genelgedeki örneklerle anlatalım. Değişiklik öncesinde, net fiyatı 8 bin lira olan çalışanın prime temel karı 9 bin 411,76 TL olarak kabul ediliyor ve bin 317,65 TL sigorta primi personel hissesi yatırılıyordu.

Değişiklik münasebetiyle, net fiyatı tekrar 8 bin lira olan işçinin PEK’i bundan sonra 11 bin 190,22 TL olarak hesaplanacak. PEK hesaplamasına, ödenmeyecek olmakla birlikte gelir vergisi ve damga vergisi de dahil edilecek. Sigorta primi personel hissesi bu defa bin 566,63 TL olarak yatırılacak.

Emekli aylığı, prime temel yarar üzerinden hesaplanıyor. Net fiyat değişmediği halde prime temel kar bin 778,46 TL artacağı için teknokent çalışanlarının emekli aylığı da her yıl bu farkın yüzde 2’si oranında artacak.

ŞUBAT AYI PRİMLERİ YENİ MEBLAĞ ÜZERİNDEN YATIRILACAK

SGK’nın genelgesinde, kanun değişikliği 3 Şubat 2021 tarihinde yürürlüğe girdiğinden, 4691 Sayılı Kanun kapsamında net fiyat sistemine nazaran çalıştırılan AR-GE, tasarım ve takviye çalışanının brüt fiyatlarının şubat periyodu ve sonrası için yeni sisteme nazaran hesaplanarak yatırılması gerektiği belirtildi.

GELİR VERGİSİ TAKVİYESİ PATRON LEHİNE UYGULANACAK

Şubat ayında yürürlüğe giren kanun ile yapılan bir öteki değişiklik ile 5746 ve 4691 sayılı kanunlar kapsamında işçi yararları için sağlanan gelir vergisi stopaj teşvikinin “işveren lehine” uygulanacağı hususu netleştirildi. Fiyatlar üzerinden hesaplanan verginin, patronun ödeyeceği öteki vergilere mahsup edilerek terkin edileceği öngörüldü.

Bu değişiklik nedeniyle AR-GE, tasarım ve dayanak çalışanı vergi indiriminin kendilerine iade edilmesi konusunda hak argüman edemeyecekler.

BİR YIL ÇALIŞMA KOŞULU KALDIRILDI

AR-GE ve tasarım merkezlerinde çalışanların gelir vergisi stopaj teşvikinden yararlanabilmesi için, istisnalar hariç şahsen merkezde çalışmaları gerekiyor. Bunlardan yüksek lisans yapanların 1,5 yıl, doktora yapanların ise iki yıl mühletince aldıkları fiyatlar gelir vergisi stopaj teşviki kapsamında bedellendiriliyor. Fakat bu haktan yararlanabilmek için en az bir yıl çalışmış olmak gerekiyordu. Şubat ayındaki değişiklikle bir yıl çalışma koşulu kaldırıldı.

Ayrıyeten, doktoralı çalışanın üniversitelerde ders vermesi yahut teknoloji geliştirme bölgelerindeki girişimcilere mentorluk yapması halinde, haftalık 8 saati aşmamak kuralıyla, bu çalışmaları gelir vergisi stopajı kapsamında pahalandırılacak.

Kelam konusu istisnai haller haricinde, toplam çalışma müddetlerinin yüzde 20’sini aşmamak kaydıyla çalışanın merkezler dışındaki çalışmaları da teşvik kapsamında bedellendiriliyor. Cumhurbaşkanı kararıyla bu oran yüzde 50’ye kadar artırılabilecek.

KAYNAK: HABERTÜRK

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir