C. Hakkı Zariç

Dolup taşan bir yalnızlığın yer yer haykırıldığı yeni bir Sevinç Yaşın kitabı, ‘Kar Uykusu’. Tuhaf, bir o kadar da kendine ve masala has yeniden. Anlatmak istediklerini, yaşadıklarını ve ilendiklerini bir bir sıralamış şiirler boyunca. Okudukça bir bayanın sabahına uyanmanın manasını seziyorsunuz, evet. Bir cinnet gecesinin karanlığı da doluyor odanıza ve uykulara gidiyor şair… Yılan yatağında, pandoranın yatağında ve sonuç olarak bir tabut yatakta… Uykuya giden kim ve bu bahiste ölen ne bırakıyor geride diye soracak olursanız ‘Kar Uykusu’ buna cevap verebilir lakin.

Tekrar de soru şu: Kıbrıslı bir şairi, tahminen de ömrü boyunca ülkesine kar yağdığına şahit olmamış bir şairi, kar uykusuna götüren ve bunun için şiir yazdırmakla kalmayıp kitaba ismini veren his nereden beslenir? Soru bu fakat tek cevap elbette şairinde…

Kitabın girişinde kısa bir yazısı var Orhan Kahyaoğlu’nun. Sevinç Yaşın şiirini bu kitap özelinde de çok net özetlemiş. Aşktan, masaldan, bayan sesinden ve vaktin çoğalttığı şiirden bahsetmiş.

Sevinç Yaşın’ın 1979’da yayımlanan birinci kitabı ‘Sümbül ile Nergis’ten beri birebir şiiri yazdığına, okurları olarak hepimiz şahidiz. Bir ses bütünlüğü içinde büyüyen şiirlerinin birebir olduğu savını kabul etmekle birlikte “tek bir şiiri yazması onun tıpkı şiiri tekrar ettiği manasına gelmiyor” demiş Kahyaoğlu ve nedenlerini sıralamış.

Kar Uykusu, Sevinç Yaşın, Detay Yayınları, 2021.

Bir masalın büyüsüne kapılarak yola çıkmış bu kitabında Sevinç Yaşın, o masaldan bir dünya kurmuş kendine, bir adama uzatmış elini: “Kadın inanmış ona/ Kral yapmış düş sarayına”. Neden? Yenilmiş ve kaybetmiş bir adamı elinden tutup gün yüzüne çıkaracağını düşünmüş olmalı. Bir savaş sonrası ortasından ikiye bölünmüş ülkesinde şiirleri ve varlığıyla bir barış kültürünün oluşturulması için uzun yıllardır gayret veren Sevinç Yaşın, evvelki kitaplarında olduğu üzere yeni kitabı ‘Kar Uykusu’nda da öfkesini içine gömüyor. İlenmiyor. Kargış bilmiyor. Masalın bütün büyüsü ve ihtişamı kitabın neredeyse bütünlüğüne hakim olsa da kimseyi kandırıp yılanlara yem etmiyor şair.

Yaşadıklarının dökümü olarak okuyabilir miyiz bu toplamı? Buna hakkımız yok. İstesek de bu türlü düşünmeye hakkımız olmadığını şiir bize söylüyor. Buradaki saptamalar, şair şahsına olmakla birlikte onun ismine ve hayatına dair yapılmış saptamalar değil, öncelikle bunun belirtmek durumundayız.

“Şirin mi sevimli bir kıyı kasabamızda/ Bayraklı donunu asıyor balkona”

Bu türlü bir karakter var kitapta, ölümcül bir öteki bayan. Gözleyen, rahatsız eden, meyyit kediler ve zedelenmiş kanatlara arsızlık eden bir karakter..

Bir öbür tarafta da “Hayatı ürkerek adımlayan kadın” var. Bu, ikisi ortasında süregelen bir kapışma, bir paylaşamama ya da bir dalaş üzere okunmasın; esasen hayata başlarken yenilgiyi kabul etmiş ve bunu ömür biçimi olarak benimsemiş bir insanın itirazlarından bahsediyorum. Biraz karmaşık olduğunun farkındayım fakat işi ileri götüren, yeni cepheler açan, düelloya davet eden ve öldürücü darbeyi vurmak için planlar yapan biri değil şiirde geçen.

Olanı kendi açısından gözleyip fazilet ve gururla kendi yasına dönen biri anlatılıyor şiirlerde. Kitap farklı başlıklar içeren 29 şiirden oluşsa da tek bir şiir niyetine de okunabilir pek natürel. En azından ben birinci okumadan sonrasında başlıklara tekrar bakmadım. Tek bir şiir niyetine okuduğumda da bir eksiklik hissetmedim bunun için. Yüceltilen bir aşkın hayata kattığı mana var bütün şiirlerde. Memnun olmak için kahve falları ve elbette sümbüller. Kıbrıslı bir şair için ne kadar anlaşılır imgeler üstelik.

Birkaç kimlik evrakı, birkaç pasaportu var Sevinç Yaşın’ın. Türkçe ve İngilizce biliyor ve Kıbrıs’ın Rumca konuşulan kısmında yaşıyor. Yunancaya ve Rumcaya da aşina olduğunu argüman edebiliriz; bu lisanlarda şiir okuyor mu bilmiyorum lakin farklı lisan ve kültürlerden birçok şair tanıdığına kuşku yok. Bu toplam, melez bir lisan oluşturuyor onda. Türkçe yazıyor evet fakat ortada Kıbrıslı bir şairin imgelerinin olmadığını kim sav edebilir, ne hakla? Kitabın 17. sayfasında tabirinin son dizesini de veriyor aşka şair. Veriyor tabirini, olanı biteni anlatıyor, zehirli güller, gül kusanlar, yılan dövmeleri, hayalet bayan, mavi sakallı adam, son bir kere sarılma isteği… Gelip son kelama dayandığında şairin kimliği giriyor işin içine ve ana lisanına hürmetle bir dize yazıyor: “Başka da bir şeycik bilmiyorum” Bu dizedeki “şeycik” ile kendini açıklıyor şair, kimliğini gösteriyor okura. Kıbrıs Türkçesinde cık-cik küçültme eklerinin, bilhassa günlük lisanda, sıkça kullanıldığı bilinmektedir. Kedicik, kahvecik, evcik, Neşecik gibi… “Çok evvelden burada bizim bir okulcuğumuz vardı” gibi… Bu örnek pek çok şeyi açıklamaya yetmez elbette lakin “yavru vatan” diye bize gösterilmek istenen ülkenin şiiri ve sanatını “yavru vatan” üzere göremeyiz. Ziya Ormancıoğlu bir şiirinde “polislendik” diyordu. Karakola düştük, göz altına alındık demiyor, “polislendik” diyor.

Sık sık duşa gidiyor Sevinç Yaşın’ın kitabında şiir, mumlar yakılıyor ve büyülü bir erotizm aralıyor kapıyı. Sırıtmıyor hayır, kasıkları üçgen ya da ıslak değil; mahremini, tutkusunu, kahkahasını, acısını, sevincini ve yasını kendince yaşıyor.

Onca badire atlattıktan sonra, onca haksızlık, onca alan ihlali, onca karalama, onca fiyakalı ve tumturaklı rakı masalarından sonra… Acıdan ve ayrılıktan sonra evet… Masaldan ve şiirden sonra. Tahttaki hükümdardan sonra. Onurlu savaşlardan sonra…

Hayal meyal ülkesinde
Vız gelip tırıs giden şövalye
Harcanmış hislerden kalan
Artık bir düştü senle yaşanan

Bu gerçeği görüyor şair, kanayan ve acıyan yerlerini güneşe tutuyor. Tatlı kar uykusundan uyanıyor, o öldüğünü bilmeden, vücudu saran ve vazgeçilmez olan o uykudan uyanarak ‘Binbir Gece Masalları’na gerçek yola koyuluyor şair.

Sevinç Yaşın, “çok istikametli, lirik, dinamik, erotik şiiriyle Kıbrıs şiirine kattığı zenginlik ve Kıbrıs’ın tekrar birleşmesi, barış ve muharrirlerin iş birliği için yürekli uğraşları nedeniyle” yakın vakit evvel çok manalı bir mükafata paha görüldü. Bu mükafatın kıymeti ve detayları da kitabın içinde, şairin özgeçmişinde okunabilir. Sayfalar ortasındaki geçişler Sevinç Yaşın’ın fotoğraflarıyla gerçekleşmiş. Bu fotoğraflarla akışı daha bir okunur ve sakin hale getirmiş açıkçası. Detay Yayınları’ndan çıkan kitapta Çerkes Karadağ’ın art kapak fotoğrafını da unutmamak lazım elbette.

Kıbrıslı bir şair neden ‘Kar Uykusu’ müellif? Soru gerçek, cevap şiirde.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir